Tính thời sự trong đề thi Ngữ Văn THPT Quốc gia 2018
Sớm 25/6, hơn 900.000 thí sinh cả nước khẩn trương đến các điểm thi THPT quốc gia bắt đầu với môn thi đầu tiên là môn Ngữ Văn. Nhìn tổng thể, đây là một đề thi hay, hơn hẳn đề thi năm trước đó. Đặc biệt, trong đề thi môn Ngữ văn kỳ thi THPT quốc gia 2018 phần đọc – hiểu đã đưa vào một vấn đề mang tính thời sự quốc gia “”đánh thức tiềm lực””.
Trong câu số 4 phần Đọc – hiểu, có câu hỏi: “Theo anh/chị, quan điểm của tác giả trong hai dòng thơ: ta ca hát quá nhiều về tiềm lực/tiềm lực còn ngủ yên có còn phù hợp với thực tiễn ngày nay không? Vì sao?”.
Cấu trúc đề thi không gây bất ngờ, nhưng đề thi Ngữ văn năm nay tốt hơn hẳn về những yêu cầu: phân hóa, kiểm tra được kiến thức, kỹ năng mà vẫn giữ được đặc trưng môn học, không sa vào giáo điều.
Một số ý kiến đánh giá về đề thi môn Ngữ văn THPT Quốc gia năm 2018:
Theo cô Nguyễn Minh Ngọc – giáo viên môn văn Trường THPT Định Thiện Lý, TP. HCM: Đề văn thi THPT quốc gia 2018 có nhiều điểm tương đồng với đề minh họa mà Bộ GD-ĐT đã công bố, có sự kết nối giữa kiến thức lớp 11 và lớp 12. Cô Ngọc cho rằng: “Tôi đánh giá rất cao việc lựa chọn tác phẩm trong phần đọc – hiểu. Việc lựa chọn chủ đề “đánh thức tiềm lực” trong bối cảnh như hiện nay là rất thời sự, rất cần thiết. Việc đặt ra cho học sinh – những thanh niên ở lứa tuổi 18 về “sứ mệnh đánh thức tiềm lực” cũng là cần thiết và sát sườn, gợi lên được nhiều suy nghĩ cũng như mong ước, sự nỗ lực, phấn đấu…của thí sinh.
Thầy Phan Trắc Thúc Định, giáo viên dạy Văn Trường THPT Nguyễn Văn Cừ (Hà Nội) chia sẻ: Đề thi Văn năm nay rất hay, có sự phân hoá chia theo yêu cầu cơ bản và nâng cao đúng như đề minh hoạ của Bộ GD-ĐT đã từng công bố. Câu đọc hiểu và nghị luận xã hội: chạm đến vấn đề thời sự mà học sinh có thể trả lời tốt.
Câu nghị luận xã hội rất hay; là dạng câu mở để học sinh dễ trình bày nhận thức của mình về “sứ mệnh…”; qua đó đưa ra thông điệp về ý thức trách nhiệm của tuổi trẻ.
Câu nghị luận văn học (5 điểm): Nhìn qua thì khá gọn gàng, rõ ràng, mạch lạc. Tuy nhiên, theo như đánh giá của tôi thì khá dài; yêu cầu học sinh phải tổng hợp kiến thức rất rõ của 2 bài lớp 11 và 12.
Đặc biệt, đề cũng yêu cầu học sinh vận dụng các thao tác rất rõ như phân tích,so sánh, bàn luận nhận xét đánh giá vấn đề. Nếu học sinh chủ động được kiến thức và bám sát thao tác lập luận mới có thể đạt được điểm cao. Với đề thi này, thầy Thức Định cho rằng phổ điểm môn Văn sẽ không cao hơn năm trước.
Các GV Tổ Ngữ văn – Hệ thống giáo dục Hocmai cho hay:
Nhìn một cách tổng quan, đề thi có những đối mới, điều chỉnh, không tạo ra lối mòn nhưng vẫn còn rất nhiều băn khoăn về cách đặt vấn đề trong nội dung đề thi.
Cụ thể, vấn đề đọc hiểu đưa ra một vấn đề trong bài thơ “Đánh thức tiềm lực” , – một đoạn thơ từ thập kỉ 80 không chỉ giữ được tính thời sự mà còn có thể “chạm tới” những trăn trở suy ngẫm của con người thời hiện đại với tiềm lực và thực tế phát triển của đất nước.
Cụm từ lệnh trong câu 4 “có còn phù hợp với…” là một câu lệnh có vấn đề (“vấn đề” không phải lúc nào cũng là tiêu cực) bởi xét đơn thuần ở tính logic của câu hỏi thì đây là một câu lệnh có tính định hướng khiến học sinh, có thể nhận ra ý nghĩa phủ định/phản biện với quan điểm của tác giả trong đoạn thơ “ta ca hát…/tiềm lực còn ngủ yên”.
Tuy nhiên, câu hỏi sẽ phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong tư duy, đúng tính chất câu hỏi mở nếu xóa bỏ từ “còn” trong câu lệnh – học sinh sẽ được phép trình bày những suy nghĩ của mình một cách chủ động nhất mà không phải băn khoăn đến yếu tố “định hướng”.
Bên cạnh đó, vấn đề nghị luận trong câu làm văn số 1 có mối quan hệ hữu cơ chặt chẽ với chủ đề của ngữ liệu Đọc hiểu; và thay vì chủ đề “đánh thức tiềm lực” hướng tới cộng đồng thì đề bài đã đặt ra vấn đề sứ mệnh đánh thức tiềm lực đất nước của mỗi cá nhân trong cuộc sống hiện nay. Yêu cầu nghị luận ấy hướng tới mỗi thí sinh trong bài làm của mình.
Yêu cầu đề bài rất cụ thể về hình thức là 1 đoạn văn. Nội dung là trình bày suy nghĩ về sứ mệnh – đó là một nội dung rất cụ thể hướng về cách thức/giải pháp/bài học.
Câu 2 phần nghị luận văn học đã đề cập đến những vấn đề cơ bản nhất của truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” và “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam giúp thể hiện được những thông điệp tư tưởng và nghệ thuật, đem đến giá trị nhân đạo sâu sắc cho tác phẩm.
Tuy nhiên, cách diễn đạt vấn đề nghi luận lại vi phạm vào tiêu chí logic khi các hình ảnh đối lập trong cả 2 tác phẩm đều không đặt cùng trên một hệ quy chiếu: khi tạo ra mối quan hệ so sánh đối chiếu giữa chiếc thuyền và gia đình hàng chài; giữa phố huyện và đoàn tàu… Sự thiếu logic đó sẽ làm giảm tính mạch lạc, tính hệ thống trong việc triển khai các luận điểm bài làm của học trò.
(Sobee.vn tổng hợp)








Để lại một bình luận